06:18 +07 Thứ ba, 13/11/2018

1   Đăng nhập thành viên

Học viện hành chính
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
SocTrang.gov.vn
Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
csdl.thutuchanhchinh.vn/

Trang nhất » Tin Tức » Nghiên cứu Khoa học » Nghiên cứu - Trao đổi

Thực trạng liên kết sản xuất của hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng hiện nay

Thứ năm - 28/12/2017 16:24

       Sóc Trăng là một tỉnh nông nghiệp ở ĐBSCL có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát huy thế mạnh của một tỉnh nông nghiệp. Lĩnh vực sản xuất nông nghiệp mũi nhọn của tỉnh được xác định là chăn nuôi thủy, hải sản và hướng đến một nền nông nghiệp hàng hóa lớn với những sản phẩm có giá trị xuất khẩu cao. Để phát huy thế mạnh này, tỉnh Sóc Trăng cần phải quan tâm, phát triển hợp tác xã kiểu mới trong nông nghiệp.

      Trên cơ sở quan điểm chỉ đạo của Đảng về việc củng cố, đẩy mạnh phát triển kinh tế tập thể, thời gian qua tỉnh Sóc Trăng đã không ngừng tập trung chỉ đạo phát triển hợp tác xã nông nghiệp (HTXNN) cho phù hợp với nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế. Hầu hết các HTXNN từng bước được chuyển đổi theo Luật HTX năm 1996 và năm 2003. Nhất là từ khi có Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05 tháng 8 năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Luật HTX năm 2012 có hiệu lực thì việc chuyển đổi mô hình HTXNN diễn ra hết sức đa dạng, phong phú và có nhiều bước khởi sắc. Năm 2016, toàn tỉnh Sóc Trăng có 94 hợp tác xã nông nghiệp - thủy sản, số hợp tác xã hoạt động trên lĩnh vực nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi) chiếm 73 hợp tác xã, số hợp tác xã hoạt động trên lĩnh vực thủy sản chiếm 21 hợp tác xã. Trong đó, 78 hợp tác xã tham gia xếp loại: số hợp tác xã đạt loại khá, tốt là 41 hợp tác xã chiếm 48,23%, loại trung bình là 26 hợp tác xã chiếm 30,59%, 11 hợp tác xã đạt loại yếu chiếm 12,94%. Riêng những HTX thành lập năm 2016 chưa đánh giá, phân loại.[1]


(Ảnh minh họa)
 
     Thực hiện Quyết định 62/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản xây dựng cánh đồng lớn và Nghị định 151/2007/NĐ-CP của Chính phủ, hướng dẫn xây dựng hợp đồng liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản theo Quyết định 62/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ. Sở Nông nghiệp và PTNT đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 23/KH-UBND ngày 17/3/2015 về Phát triển cánh đồng lớn trong sản xuất lúa giai đoạn 2014 - 2025; Bên cạnh đó, Sở đã tham mưu cho UBND tỉnh thẩm định phê duyệt phương án cánh đồng lớn có bao tiêu sản phẩm trên địa bàn tỉnh cho 03 doanh nghiệp (Cty TNHH TM-DV Thành Tín ở Sóc Trăng, Cty Lương Thực Sóc Trăng và Cty TNHH Trung An ở TP Cần Thơ) và  trình UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch xây dựng vùng nguyên liệu để bao tiêu sản phẩm của Cty Cổ phần Lương thực Vĩnh Lộc thuộc Cty Tập đoàn Lộc Trời).

     Về tình hình liên kết sản xuất: Diện tích sản xuất lúa có liên kết với doanh nghiệp ngày càng tăng; cụ thể, vụ Hè Thu 2014, diện tích thực hiện hợp đồng liên kết 4.237 ha/10.151 ha với 11 doanh nghiệp tham gia; vụ Đông Xuân 2014 - 2015, diện tích có hợp đồng liên kết 6.856 ha/20.927 ha, có 20 doanh nghiệp tham gia; vụ Hè Thu 2015, với diện tích 8.781 ha/22.685 ha và trên 30 doanh nghiệp tham gia liên kết tại các cánh đồng lớn, cánh đồng mẫu tập trung của tỉnh (đạt 38,71% diện tích cánh đồng lớn, cánh đồng mẫu tập trung). Đến vụ Đông - Xuân 2015-2016, có trên 50 doanh nghiệp, đại lý thu mua tham gia liên kết với nông dân trong sản xuất và tiêu thụ (có 8 hợp tác xã và 189 tổ hợp tác có hợp đồng liên kết với các doanh nghiệp), tổng diện tích có hợp đồng tiêu thụ là 11.886 ha/27.731 ha (đạt 42,78% diện tích cánh đồng lớn, cánh đồng mẫu tập trung), tăng 3,085 ha so với vụ  Hè Thu 2015.
Đối tượng tham gia liên kết với doanh nghiệp là các hợp tác xã, tổ hợp tác. Theo báo cáo của các địa phương, bình quân từng vụ sản xuất có 7 - 10 hợp tác xã và 100 - 150 tổ hợp tác tại khu vực cánh đồng lớn, cánh đồng mẫu tập trung có hợp đồng liên kết với các doanh nghiệp.

    Hình thức liên kết: Rất đa dạng, tùy điều kiện cụ thể các doanh nghiệp thực hiện các hình thức liên kết khác nhau; cụ thể như cung cấp giống đến vụ mới thanh toán hoặc đầu tư trước vật tư đầu vào, tập huấn kỹ thuật và liên kết từ đầu vào đến bao tiêu sản phẩm đầu ra.
 
     Giá bao tiêu sản phẩm khác nhau theo từng loại giống, thường đến gần cuối vụ (khoảng 10 ngày trước khi thu hoạch lúa) nông dân và doanh nghiệp thỏa thuận định giá thu mua; một số doanh nghiệp định giá mua trước; ngoài ra, một số công ty mua theo giá thị trường với hình thức thu mua chủ yếu là lúa tươi tại ruộng. Nhìn chung, giá bán các loại lúa cao hơn bên ngoài từ 50 - 150 đồng/kg. Điển hình có một số hợp tác xã, tổ hợp tác triển khai thực hiện liên kết có hiệu như HTXNN Tân Lộc Thành, HTXNN Mỹ Đức, HTXNN Tín Phát, THT nông nghiệp Phú Tân thị trấn Phú Lộc…
Lĩnh vực thuỷ sản: Điển hình có Cty thuỷ sản Stapimex ký hợp đồng với HTX thuỷ sản Hoà Nghĩa thu mua tôm theo tiêu chuẩn ASC với giá cao hơn bên ngoài  15%, doanh nghiệp đồng ý bao tiêu toàn bộ diện tích nuôi tôm của HTX. Bên cạnh đó, trong tháng 9/2016, Công ty thuỷ sản sạch đã tham gia đàm phán, ký kết hợp đồng tiêu thụ tôm nước lợ với 08 HTX, THT trên địa bàn Mỹ Xuyên, Vĩnh Châu và Cù Lao Dung. Ngoài ra một số HTX đã thực hiện mô hình tự cung ứng vật tư đầu vào (thức ăn, thuốc, chế phẩm sinh học, giống) cho các thành viên. Việc thực mô hình liên kết theo kiểu này có thể giúp thành viên sử dụng vật tư đầu với giá thấp hơn so với mua ở các đại lý bên ngoài đồng thời có thể kiểm soát tốt hơn chất lượng vật từ đầu vào. Ngoài ra, các lĩnh vực khác cũng có thực hiện liên kết như: Nhà máy đường Sóc Trăng, Nhà máy đường Phụng Hiệp, HTX Bò sữa Evergrowth...đều có hợp đồng liên kết và triển khai tốt công tác hỗ trợ sản xuất và tiêu thụ nông sản cho bà con nông dân.

     Xây dựng cánh đồng lớn gắn kết với sản xuất và tiêu thụ sản phẩm đã từng bước xây dựng vùng nguyên liệu lúa hàng hóa, sản lượng đồng nhất, phẩm chất gạo ngon, cung ứng cho chế biến xuất khẩu; Giúp người nông dân tăng thu nhập nhờ tăng năng suất, giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành, lợi nhuận thu được cao hơn so với trước, áp dụng có hiệu quả tiến bộ khoa học kỹ thuật (3 giảm 3 tăng, 1 phải 5 giảm,…); Góp phần nâng cao chuỗi giá trị hàng hóa, từng bước phát triển bền vững, tăng giá trị kinh tế và khả năng cạnh tranh trên thị trường, xây dựng thương hiệu gạo cho tỉnh và doanh nghiệp. Tạo động lực để phát triển và thúc đẩy việc nhân rộng mô hình sản xuất theo hướng tập thể của các hợp tác xã nông nghiệp.

    Một số HTXNN còn chủ động xây dựng các phương án làm dịch vụ đầu vào, tìm đối tác để bao tiêu sản phẩm đảm bảo được số lượng và giá cả thị trường nhằm tránh tình trạng thương lái ép giá, tăng thu nhập cho bà con thành viên HTX, thực hiện mốt số hoạt động dịch vụ như: làm đất; cung ứng vật tư nông nghiệp; thức ăn và thuốc thú y, dịch vụ bơm tưới; dịch vụ lúa giống; dịch vụ sau thu hoạch, tín dụng nội bộ, cung ứng giống xác nhận và bao tiêu sản phẩm đầu ra cho thành viên HTX. Về thủy sản, đã tạo sự liên kết trong khâu điều phối nguồn nước, phòng ngừa dịch bệnh, phát huy tính cộng đồng trong bố trí mùa vụ sản xuất, bảo vệ môi trường và trao đổi kinh nghiệm kỹ thuật cho xã viên. Một số HTXNN hoạt động hiệu quả điển hình năm 2016 như: HTXNN Evergrowth; HTXNN Bưởi năm roi-Da Xanh Kế Thành; HTXNN Tân Lộc Thành xã Mỹ Bình, HTX thuỷ sản 14/10 xã Hoà Tú 2, HTX Kiết lập B xã Lâm Tân, HTXNN Mỹ Đức xã Mỹ Hương, HTXNN Tín Phát xã kế Thành… hỗ trợ thành viên trong sản xuất và tiêu thụ có hiệu quả góp phần phát triển kinh tế gia đình và địa phương làm mô hình tốt cho các HTX khác học tập.

   Tuy nhiên hình thức liên kết sản xuất trong nông nghiệp hiện đang gặp nhiều khó khăn thử thách: do biến động cung cầu thế giới, thiếu thông tin thị trường, thiếu sự liên kết bài bản. Tình hình sản xuất trong thời gian qua là sản xuất theo điều kiện cảm tính, không theo nhu cầu tín hiệu của thị trường. Trong các mô hình liên doanh, liên kết, doanh nghiệp đóng vai trò chủ đạo, nhưng doanh nghiệp thường thông qua thương lái thu gom nông sản, chưa quan tâm nhiều đến phát triển liên kết trực tiếp với nông dân, tổ chức đại diện của nông dân. Do đó doanh nghiệp không có nguồn nguyên liệu ổn định, không có sản phẩm đồng nhất. Người sản xuất ra sản phẩm với lượng nhỏ, phân tán, không bán được giá cao, tiêu thụ bấp bênh.

    Số lượng doanh nghiệp tham gia bao tiêu sản phẩm trong thực hiện cánh đồng lớn còn ít (Cty TNHH TM và DV Thành Tín), doanh nghiệp chưa tiếp cận được nguồn vốn vay thí điểm tiêu thụ lúa cho nông dân vì ràng buộc doanh nghiệp phải cung ứng vật tư đầu vào cho người dân thì ngân hàng mới giải ngân, trong khi đó đa số hộ dân đã có nơi cung ứng đầu vào ổn định (đại lý ở địa phương), giá cả không chênh lệch nhiều, mặt khác Doanh nghiệp cũng không trực tiếp cung cấp vật tư đầu vào cho nguời dân mà phải thông qua một đại lý khác, không có chính sách hỗ trợ như tại đại lý hiện tại (như cho mượn tiền tiêu dùng đến vụ mới trả); thời gian hợp đồng liên kết ngắn (chỉ có một vụ) sau thời gian đó Doanh nghiệp không đầu tư nữa thì người dân có quay lại hợp tác với đại lý cũng rất khó nên một số người dân chưa an tâm và cần thiết ký kết vật tư đầu vào với doanh nghiệp mà chủ yếu là muốn ký hợp đồng tiêu thụ. Một số điều khoản hợp đồng liên kết đơn giản, chưa mang tính ràng buộc, pháp lý cao; do vậy, khi có tranh chấp hợp đồng xảy ra, các cơ quan chức năng gặp khó khăn trong giải quyết, xử lý.

    Trong làm ăn tập thể, liên kết sản xuất, một bộ phận nông dân dễ dàng dao động trước biến động giá của thị trường hoặc gặp một số cò lúa tại địa phương cố tình trả giá cao; từ đó, tình trạng nông dân không thực hiện theo hợp đồng đã ký kết vẫn còn xảy ra.
Phần lớn các hợp tác xã chưa tiếp cận được các chính sách hỗ trợ do các hợp tác xã chưa xây dựng được phương án khả thi, kế toán chưa có chuyên môn..., nên việc tiếp cận các nguồn vốn tín dụng của các hợp tác xã, tổ hợp tác để thực hiện các dịch vụ phục vụ cho thành viên trong sản xuất còn gặp nhiều khó khăn.

    Từ những hạn chế trên có thể đưa ra các giải pháp sau:

    - Tăng cường công tác tuyên truyền vận động người dân nâng cao nhận thức về hợp tác xã. Đa dạng hóa các loại hình tài liệu tuyên truyền với nhiều cấp độ khác nhau. Chẳng hạn, tài liệu dưới hình thức ngắn gọn, đơn giản như: Hỏi đáp về Luật HTX, các văn bản thi hành v.v…

   - Lựa chọn mô hình hợp tác xã nông nghiệp phù hợp, phát huy vai trò của kinh tế hộ làm cơ sở cho phát triển hợp tác xã nông nghiệp. Sự hình thành và định hướng hoạt động của các HTXNN kiểu mới phải dựa trên sự tôn trọng tính tự chủ, phát huy hơn nữa vai trò to lớn của kinh tế hộ xã viên. Tuy nhiên, với tư cách là một tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích lũy và các nguồn vốn khác của HTX theo quy định của pháp luật, tức là phải bảo toàn được vốn và có lãi, để trên cơ sở đó hỗ trợ cho kinh tế hộ xã viên phát triển vì các mục tiêu xã hội, cộng đồng khác. Có như vậy sự hỗ trợ của các HTXNN kiểu mới đối với kinh tế hộ mới thực sự hiệu quả và bền vững.

   - Mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu hàng hóa nông phẩm. Tỉnh Sóc Trăng cần ưu tiên hoàn thiện cơ chế chính sách, luật pháp, xúc tiến thương mại, giáo dục đào tạo, tư vấn về thiết bị, công nghệ hiện đại... Thực hiện tốt chính sách hỗ trợ xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường theo Luật HTX năm 2012. Tăng cường các hình thức tiếp thị sản phẩm của HTX trong nông nghiệp trên những phương tiện thông tin đại chúng.

   - Tăng cường liên kết “năm nhà” (là nhà nước, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà nông và ngân hàng), liên kết với các thành phần kinh tế khác trong khâu sản xuất và lưu thông. Cần tuyên truyền cho các “nhà”, đặc biệt là đối với doanh nghiệp và nông dân hiểu được ý nghĩa to lớn của việc đẩy mạnh liên kết “năm nhà”, giúp cho họ thấy được những hiệu quả KT-XH của việc liên kết.

   - Phát triển hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới theo hướng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao thông qua việc đẩy mạnh tích tụ đất đai, đổi mới hình thức tổ chức sản xuất; tập trung phát triển một số cây trồng, vật nuôi chủ lực của tỉnh. Thực hiện có hiệu quả công tác khuyến nông, khuyến ngư, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật đến người trồng lúa, nuôi tôm... Trong đó mở rộng việc áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp, các kỹ thuật tiên tiến, qui trình canh tác theo hướng GAP đối với lúa, áp dụng giải pháp nuôi bền vững đối với tôm để có sản phẩm đạt chất lượng, sạch, an toàn. Từng xã viên phải được tập huấn kỹ thuật gieo trồng cũng như đưa các phương pháp kỹ thuật mới vào gieo trồng. Cần có chính sách đầu tư tài chính hợp lý đối với HTXNN kiểu mới, giúp các HTXNN kiểu mới dễ dàng tiếp cận với nguồn vốn vay lãi suất thấp tạo điều kiện cho các HTXNN kiểu mới trong việc mở rộng quy mô, dịch vụ kinh doanh, đổi mới công nghệ, tìm kiếm và mở rộng thị trường...nhất là các hoạt động đầu tư vào các dịch vụ công cộng phục vụ cho xã viên HTX và dân cư trong vùng. Đồng thời kết hợp phát triển nông nghiệp công nghệ cao với mô hình du lịch sinh thái góp phần tăng thu nhập cho các thành viên hợp tác xã.

   - Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với hợp tác xã nông nghiệp. Phát huy vai trò, trách nhiệm của Liên minh Hợp tác xã, Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, hội, hiệp hội trong việc phát triển hợp tác xã nông nghiệp. Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, đoàn thể, các trường, huyện, thị, thành phố thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho HTXNN kiểu mới, nhất là hoạt động đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý, năng lực SXKD cho bộ máy quản lý các HTX.

    Trước thực trạng đó trong thời gian tới, Sóc Trăng cần tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp trên để đáp ứng yêu cầu, tiềm năng phát triển KT-XH sẵn có của tỉnh, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết của Đảng về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn.


[1] Sở NN & PTNT tỉnh Sóc trăng (2016), Báo cáo tình thình kinh tế tập thể trong nông nghiệp - thủy sản năm 2016 và kế hoạch phát triển năm 2017, Sóc Trăng.

                                                                                     Triệu Thị Cẩm Nhung
                                                                         Giảng viên Khoa Lý luận Mác - Lênin
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: chi tiết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

1   Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 63


Hôm nayHôm nay : 108

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 13437

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 1505580